Μέσα σε θύελλα αντιδράσεων η συζήτηση στην Τουρκία για το «άνοιγμα» στους Κούρδους

Με την αντίθεση της αντιπολίτευσης αλλά και την ικανοποίηση της Ευρώπης για τις προθέσεις του, το κυβερνών κόμμα Δικαιοσύνης και Ανάπτυξης (AKP) ξεκίνησε, χθες Τρίτη, την συζήτηση στην τουρκική Εθνοσυνέλευση για τις μεταρρυθμίσεις που στοχεύουν στη βελτίωση της θέσης των Κούρδων, τη λεγόμενη «Δημοκρατική Πρωτοβουλία».
Ανάμεσα στα μέτρα που ίσως υιοθετηθούν περιλαμβάνονται η χαλάρωση των περιορισμών της -κάποτε απαγορευμένης- κουρδικής γλώσσας και κίνητρα στους αντάρτες του Εργατικού Κόμματος του Κουρδιστάν (ΡΚΚ) για παράδοση των όπλων.

«Σκοπός της πρωτοβουλίας μας είναι ο τερματισμός της τρομοκρατίας και η ενίσχυση της δημοκρατίας» ανέφερε ο Μπεσίρ Αταλάι, υπουργός Εσωτερικών, τονίζοντας ότι η τουρκική κυβέρνηση «δεν έχει δείξει την παραμικρή αδυναμία στην καταπολέμηση της τρομοκρατίας».
Οι μεταρρυθμίσεις θα συνεχίσουν στα βήματα που έχει ήδη κάνει η κυβέρνηση Ερντογάν για διεύρυνση των δικαιωμάτων των Κούρδων, ανάμεσα στα οποία συγκαταλέγεται και ένα κρατικό κανάλι που μεταδίδει στην κουρδική γλώσσα. Τις κινήσεις αυτές υποδέχτηκε θερμά και η Ευρώπη, με την Αγκυρα να ελπίζει ότι η προώθηση των μεταρρυθμίσεων μπορεί να συμβάλει στην, σχετικά στάσιμη τους τελευταίους μήνες, ενταξιακή πορεία της.
Η αντίθεση της αντιπολίτευσης είναι σθεναρή, υποστηρίζοντας ότι οι μεταρρυθμίσεις θα αποτελέσουν «απειλή στην ενότητα του τουρκικού κράτους». Ο Μεχμέτ Σαντίρ του Κόμματος Εθνικιστικής Δράσης ανέφερε πριν τη συζήτηση στην Εθνοσυνέλευση, σύμφωνα με το Reuters, ότι το ΑΚΡ «προσπαθεί να καταφέρει με την πολιτική αυτό που το ΡΚΚ δεν κατάφερε με τα όπλα... πρόκειται για μάταιη προσπάθεια, αδιέξοδη».
Ο υπουργός Εσωτερικών μάλιστα δεν πρόλαβε κατά την ομιλία του να αναφέρει τις λεπτομέρειες των προτάσεων της κυβέρνησης, εν μέσω των αποδοκιμασιών των αντιπολιτευόμενων βουλευτών.
Η προκαταρκτική συζήτηση ξεκίνησε την Τρίτη (ημέρα της 71ης επετείου του θανάτου του Κεμάλ Ατατούρκ, γεγονός που δεν παρέλειψε να αναφέρει στην κριτική της η αντιπολίτευση), ενώ ο Τούρκος πρωθυπουργός, Ρετζέπ Ταγίπ Ερτνογάν θα απευθυνθεί στο Σώμα τις επόμενες ημέρες.
Ανάμεσα στις προτάσεις βρίσκεται και η χαλάρωση των βαριών ποινών, οι οποίες προβλέπονταν για ανήλικους που συμμετέχουν σε διαδηλώσεις του ΡΚΚ.
Σε μία κίνηση καλής θέλησης, μικρή ομάδα ανταρτών είχε επιστρέψει πρόσφατα στην Τουρκία από το Βόρειο Ιράκ για να παραδοθεί, με τα μέλη της να αφήνονται αργότερα ελεύθερα.

Read more...

Λιγότερες προκλήσεις στο Αιγαίο μετά τις εκλογές

ΣΤΟ ΜΙΚΡΟΣΚΟΠΙΟ του «Πενταγώνου» έχουν μπει οι τουρκικές προκλήσεις στο Αιγαίο, οι οποίες αυξάνονται ποιοτικά αλλά μειώνονται αριθμητικά. Από τη μία έχουν μειωθεί σε σχέση με το 2008 έως και 30% οι αριθμοί των εισερχόμενων στρατιωτικών αεροσκαφών στο FΙR Αθήνας, των F-16 που φέρουν όπλα, όπως και όσων ενεπλάκησαν σε (εικονικές) αερομαχίες με ελληνικά μαχητικά!

Από την άλλη, οι παραβιάσεις του εθνικού εναέριου χώρου, και κυρίως οι υπερπτήσεις ελληνικών νησιών, παρουσιάζουν αύξηση- οι δύο αυτοί τομείς προσδίδουν και την ποιοτική διάσταση των προκλήσεων, καθώς άπτονται ευθέως κυριαρχικών δικαιωμάτων.

Πάντως ενώ μέχρι την έναρξη της προεκλογικής περιόδου (7/9/2009) είχαν καταγραφεί 44 υπερπτήσεις ελληνικών νησιών, μετά την ανάληψη της διακυβέρνησης από τη νέα κυβέρνηση έγινε μόνο μία υπερπτήση. Η «μετεκλογική» τουρκική δραστηριότητα σχετίζεται ασφαλώς με την επίσκεψη Παπανδρέου στην Κωνσταντινούπολη και την επιστολή Ερντογάν στον Έλληνα Πρωθυπουργό, αλλά και την προοπτική της αξιολόγησης, της ενταξιακής πορείας της Τουρκίας τον προσεχή Δεκέμβριο.

Η νέα ηγεσία του υπουργείου Άμυνας, όπως λέει ο υπουργός κ. Ε. Βενιζέλος, θεωρεί ότι τα θέματα που άπτονται των ελληνοτουρκικών σχέσεων πρέπει να τίθενται υπό πολιτικό έλεγχο και να αποφεύγονται περιττές τριβές, εντάσεις και παρεξηγήσεις.

ΡΕΠΟΡΤΑΖ: Λουκάς Δημάκας

Read more...

Τουρκική πρόκληση για το Πατριαρχείο

Ακόμα μία τουρκική πρόκληση λύθηκε με υποχώρηση της ελληνικής πλευράς και δεν πήρε διαστάσεις.
Η Τουρκία απαίτησε και πέτυχε να απαλειφθεί ο όρος «Οικουμενικό» από το πρόγραμμα Ελληνα στρατηγού που επισκέφθηκε επίσημα τη χώρα και είχε προγραμματισμένη επίσκεψη στο Οικουμενικό Πατριαρχείο.

Η επίσκεψη του Ελληνα διοικητή του Δ' Σώματος Στρατού στην Κωνσταντινούπολη έγινε στις 3, 4 και 5 Νοεμβρίου στο πλαίσιο των Μέτρων Οικοδόμησης Εμπιστοσύνης μεταξύ των δύο χωρών. Ο Ελληνας στρατηγός Σαμπάτης Ξιφαράς ήταν προσκεκλημένος του Τούρκου ομολόγου του. Οταν, όμως, έστειλε το πρόγραμμά του στην τουρκική πλευρά, οι Τούρκοι απείλησαν με ματαίωση αν δεν άλλαζαν πολλά σημεία με κορυφαίο την προσφώνηση του Πατριάρχη ως «Οικουμενικού», γιατί η Τουρκία δεν αναγνωρίζει την οικουμενικότητα του Πατριαρχείου.

Τελικά το συμβάν έληξε με υπαναχώρηση της ελληνικής πλευράς, η οποία ύστερα από συνεννόηση με το υπουργείο Εξωτερικών επαναδιατύπωσε το πρόγραμμα της επίσκεψης του στρατηγού, απαλείφοντας τον όρο «Οικουμενικό» από το Πατριαρχείο.
ΕΘΝΟΣ

Read more...

Το νέο οθωμανικό δόγμα ως κατάργηση του κεμαλικού

Η παρουσίαση του νέου οθωμανικού δόγματος δεν είναι μόνο μία πολιτική υλοποίηση του νοητικού σχήματος του στρατηγικού βάθους, ούτε η αξιοποίηση του βαθέους κράτους, αλλά η αναπαράσταση μίας διαχρονικής ιδεολογίας.

Η τωρινή Τουρκία βασίζεται στο λαϊκό στοιχείο που εισήγαγε ο Kemal, προκαλώντας μία αλλαγή φάσης μετά την εξέλιξη των Νεότουρκων σε σχέση με την Οθωμανική Αυτοκρατορία. Η ανοιχτή δομή της τελευταίας μετατράπηκε σε κλειστή, ταυτόχρονα με τα πρώτα μακελειά εναντίον των χριστιανικών πληθυσμών που μέσω της συστηματικοποίησης μεταλλάχθηκαν σε γενοκτονία των Αρμενίων, των Ασσυρο-Χαλδαίων και των Ποντίων.

Με άλλα λόγια, τα θεμέλια της νέας Τουρκίας είναι ένα έγκλημα κατά της ανθρωπότητας. Έτσι η αποδοχή του κεμαλισμού, ως κυρίαρχη ιδεολογία της σημερινής Τουρκίας, δεν είναι παρά το γεγονός ότι τα θεμέλια της είναι τα κόκκαλα των θυμάτων της γενοκτονίας. Σ’ αυτό το πλαίσιο, το νέο οθωμανικό δόγμα επιτρέπει τη διέξοδο της ανθρώπινης κατηγορίας.

Αν κι ο Kemal αποτελείωσε ένα έργο, το οποίο είχε ξεκινήσει η Οθωμανική Αυτοκρατορία, η δράση του δικαιολογεί το ένταλμα του δικαστηρίου της ανθρωπότητας. Το ανάλογο έγινε και στη Ρωσία με τη Σοβιετική Ένωση. Η επαναστατική προσέγγιση έπρεπε να είναι ριζοσπαστική. Και για να σπάσουν τις ρίζες κατασκεύασαν και μεθόδευσαν την ιδέα της γενοκτονίας. Με την επιστροφή στο οθωμανικό πλαίσιο, μέσω του νέου οθωμανικού δόγματος, η Τουρκία βάζει την εξέλιξή της σε μία παρένθεση.

Η αναδρομική αναφορά αναιρεί τη γραμμική εξέλιξη. Έτσι η νέα ηγεσία της Τουρκίας χαράζει μία νέα πορεία, τουλάχιστον τυπικά, κι επανέρχεται σε μία δράση δυναμική στο εξωτερικό. Διότι η τάση του κεμαλισμού ήταν πρώτα απ’ όλα η εσωστρέφεια. Τα εσωτερικά προβλήματα της Τουρκίας προέρχονταν και συνεχίζουν να προέρχονται από ενδογενείς παράγοντες. Ο κεντρικός του στόχος ήταν η εκκαθάριση του πληθυσμού κι η ανάδειξη του τουρκικού στοιχείου. Ενώ με το νέο οθωμανικό δόγμα, η Τουρκία δίνει έμφαση στους εξωτερικούς παράγοντες και στις διεθνείς σχέσεις.

Κι όσον αφορά στο εσωτερικό, η Οθωμανική Αυτοκρατορία παρουσιάζεται ως ένα μοντέλο διαχείρισης κρίσεων, το οποίο είναι πιο αποτελεσματικό, διότι είναι πιο ανθεκτικό στο χρόνο. Και πάλι εδώ υπάρχει μία αναλογία με τη Ρωσία. Διότι ο Сталин άλλαξε την πορεία της Σοβιετικής Ένωσης και σε σχέση με το Ле́нин και σε σχέση, βέβαια, με τη Ρωσική Αυτοκρατορία. Ο στόχος ήταν περισσότερο το εσωτερικό παρά το εξωτερικό, όπως παραδείγματος χάριν ο Трσцкий. Για τον ίδιο λόγο διέπραξε και τη γενοκτονία των Ουκρανών. Πλέον βλέπουμε, μετά την κατάρρευση της Σοβιετικής Ένωσης, ν’ αναδιπλώνεται η Ρωσία μ’ ένα μοντέλο, το οποίο σχετίζεται περισσότερο με τη Ρωσική Αυτοκρατορία παρά με τη Σοβιετική Ένωση.

Και πάλι εδώ ο πλουραλισμός εμφανίζεται ως μία στρατηγική του de facto παρά ως ένας στόχος μεταστρατηγικός. Αυτό το νοητικό σχήμα σημαίνει, επιπλέον, αν όχι μία απόρριψη, τουλάχιστον μία αποδοχή της μη επίτευξης σημαντικών στόχων. Η έμφαση που δίνεται στην επαναφορά ενός προηγούμενου γεωστρατηγικού μοντέλου, αναλύεται και ως μη διατήρηση του μοντέλου του καθαρού κεμαλισμού, ακόμα κι αν γίνεται χρήση μερικών νοητικών σχημάτων του παρελθόντος στην προκειμένη περίπτωση.

Είναι, επιπλέον, σημαντικό για την Ελλάδα, ο προσδιορισμός των στόχων της Τουρκίας. Δεν μπορεί ο πρωθυπουργός να επιχειρεί σε σχέση με το θέμα των μηδενικών τριβών με τις γειτονικές χώρες, η επαναφορά των σχέσεων, με βάση το προηγούμενο αποικιακό σύστημα σε αναλογία με το αγγλικό προωθεί τις διακρατικές σχέσεις με μεγάλες δυνάμεις κι όχι με μικρές, πράγμα το οποίο σημαίνει ότι τα περιθώρια γίνονται στενά στο επίπεδο το στρατηγικό, ακόμα κι αν υπάρχει πεδίο δράσης σε τακτικό επίπεδο.

Σε κάθε περίπτωση, το δόγμα είναι το μοναδικό στρατηγικό εργαλείο που ανήκει στο ορατό πλαίσιο. Δεν πρέπει, λοιπόν, να μας ξαφνιάζει που ανακοινώνεται. Αυτό που πρέπει να μας απασχολεί δεν είναι η επίθεση αλλά η αντεπίθεση στο επίπεδο της νοητικής γεωστρατηγικής.

Ν. Λυγερός

Read more...

Τουρκικές παραβιάσεις της Συνθήκης της Λωζάννης

Η διαχρονική μελέτη των τουρκικών δεδομένων, μετά την υπογραφή και την επίσημη εφαρμογή της Συνθήκης της Λωζάννης, αποδεικνύει ότι υπάρχουν συστηματικές παραβιάσεις των άρθρων: 2, 14, 27, 37, 38, 39, 40, 41,42 και 43. Το ερώτημα είναι το εξής: τι σημαίνει ότι είναι σε ισχύ η Συνθήκη της Λωζάννης; Μήπως εννοούμε απλώς ότι έγινε η ανταλλαγή πληθυσμών;

Διότι αυτό ήταν αναμενόμενο να το τηρήσει η Τουρκία. Το πραγματικό πρόβλημα είναι οι εξαιρέσεις. Με άλλα λόγια, τι έγινε με την Κωνσταντινούπολη, την Ίμβρο και την Τένεδο. Θεωρούμε πράγματι ότι η Τουρκία τήρησε τη Συνθήκη της Λωζάννης;


Είναι δυνατόν, με όλα τα γεγονότα που γνωρίζουμε από το 1923, να το πιστεύουμε; Kατά συνέπεια, το σωστό ερώτημα είναι: υπάρχει πραγματικά η Συνθήκη της Λωζάννης; Έχει νόημα να την τηρούμε μονόπλευρα; Και μάλιστα να βασιζόμαστε σε αυτή, όταν ξέρουμε πόσο μας αδίκησε; Όταν ξέρουμε ότι απέρριψε την ύπαρξη των Αρμενίων και των Ασσυρίων; Επιπλέον, τι σημαίνουν οι διαπραγματεύσεις που θεωρούν ότι η Συνθήκη της Λωζάννης είναι δεδομένη; Μήπως, αντιθέτως, χρησιμοποιώντας τη Συνθήκη που δεν τηρείται από την Τουρκία με συστηματικό τρόπο σε διαχρονικό πλαίσιο, μας επιτρέπει να χάσουμε κάθε αξιοπρέπεια όσον αφορά στη διπλωματία μας;

Διότι μπορεί η διπλωματία μας για διάφορους λόγους, να μην γνωρίζει καν τις παραβιάσεις της Συνθήκης της Λωζάννης, αυτό όμως αποκλείεται από την τουρκική πλευρά. Θα ήταν μια ορθολογική κίνηση να σκεφτούμε πώς μας αντιμετωπίζει η Τουρκία, γνωρίζοντας αυτά τα δεδομένα και ξέροντας ότι τα αποδεχόμαστε. Αυτή η κίνηση απαραίτητη στη θεωρία παιγνίων, διότι δεν είμαστε μόνο στο πλαίσιο της θεωρίας αποφάσεων. Επιπλέον, παρόλο που δηλώνουμε το αντίθετο και πάλι για λόγους διπλωματίας, ξέρουμε ότι δεν βρισκόμαστε σε πλαίσιο συνεργατικό.

Ευτυχώς, το θεώρημα της ισορροπίας του Nash μπορεί να ξεπεράσει αυτό το εμπόδιο, αλλιώς και η μαθηματική μας βάση θα ήταν λανθασμένη. Με άλλα λόγια, μπορούμε να λέμε ό,τι θέλουμε αρκεί να ξέρουμε πού βρισκόμαστε. Το γενικότερο πρόβλημα του διπλωματικού τομέα είναι ότι στην πραγματικότητα πιστεύει αυτά που λέει, ενώ ούτε η Τουρκία δεν τα πιστεύει. Πώς μπορούμε, λοιπόν, να προστατεύσουμε ουσιαστικά τις εξαιρέσεις της Συνθήκης της Λωζάννης;

Η απάντηση δεν ανήκει στη διπλωματία αλλά στον τομέα των ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Πρέπει να κατατεθούν αγωγές για κάθε τουρκική παραβίαση στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων. Και το αποτέλεσμα δεν θα είναι μόνο και μόνο συμβολικό, όπως νομίζουν μερικοί. Διότι για ένα πλαίσιο όπου δεν υπάρχουν ανθρώπινες αξίες μόνο το οικονομικό κόστος έχει νόημα. Και αυτό το γνωρίζει ήδη η Τουρκία με τις κυπριακές προσφυγές.

Η Συνθήκη της Λωζάννης παρόλο που είναι αρνητική, μπορεί να μετατραπεί σε ισχυρό εργαλείο για τα ανθρώπινα δικαιώματα, αρκεί να το θέλουμε.

Ν. Λυγερός

Read more...