Η συμφωνία για τον αγωγό Ναμπούκο και η θέση-«κλειδί» της Άγκυρας

Στην Άγκυρα υπεγράφη η διακυβερνητική συμφωνία για την κατασκευή του αγωγού Ναμπούκο, που θα προμηθεύει την Ευρώπη με φυσικό αέριο από την Κασπία και τη Μέση Ανατολή. Η υπογραφή της συμφωνίας, παρά την αβεβαιότητα που επικρατεί σχετικά με την προμήθεια των απαιτούμενων ποσοτήτων φυσικού αερίου από τις σημαντικότερες παραγωγές χώρες, ενισχύει τη θέση της Τουρκίας ως διαμετακομιστικής χώρας-«κλειδί» στον διεθνή ενεργειακό χάρτη.
Την εβδομάδα που κύλησε υπεγράφη στην τουρκική πρωτεύουσα διακυβερνητική συμφωνία-πλαίσιο για την κατασκευή του αγωγού φυσικού αερίου Ναμπούκο, ο οποίος, όταν ολοκληρωθεί, θα διοχετεύει περίπου 30 εκατ. κυβικών μέτρων φυσικού αερίου ετησίως από τις χώρες του Καυκάσου και της Μέσης Ανατολής προς τις χώρες της κεντρικής Ευρώπης. Η συμφωνία συγκεκριμένα ανάβει το πράσινο φως για την έναρξη των εργασιών κατασκευής αγωγού μήκους 3.300 χιλιομέτρων, το κόστος του οποίου θα φτάσει το μυθικό ποσό των 8 δισ. ευρώ.

Οι εργασίες κατασκευής θα ξεκινήσουν το 2010 και θα περατωθούν σε μία τετραετία. Τον αγωγό θα κατασκευάσει πολυεθνική κοινοπραξία αποτελούμενη από τις εταιρείες ΟΜV (Αυστρίας), Bulgargaz (Βουλγαρίας), RWE (Γερμανίας), MOL (Ουγγαρίας), Transgaz (Ρουμανίας) και BOTAS (Τουρκίας), που συμμετέχουν στο έργο με ίσα μερίδια.
Τη συμφωνία υπέγραψαν οι πρωθυπουργοί της Αυστρίας, της Βουλγαρίας, της Ουγγαρίας, της Ρουμανίας, της Τουρκίας και ο πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Στην τελετή υπογραφής συμμετείχαν αρχηγοί κρατών και κυβερνήσεων άνω των 10 χωρών, ενώ απουσίασαν οι εκπρόσωποι της Ρωσίας και του Τουρκμενιστάν, γεγονός που ερμηνεύτηκε ως αποδοκιμασία του αγωγού εκ μέρους της Μόσχας. Ο τούρκος πρωθυπουργός Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν χαρακτήρισε τη συμφωνία ως ένα «ιστορικό βήμα» για την επίτευξη μιας μακροπρόθεσμης συνεργασίας ανάμεσα στην Ασία και την Ευρώπη, που θα βασιστεί στον σεβασμό των αμοιβαίων συμφερόντων και τις προοπτικές για έναν διαπολιτισμικό διάλογο. Έχοντας συνειδητοποιήσει απόλυτα τη σημασία και τα πλεονεκτήματα της συμφωνίας, δήλωσε ακόμη ότι ο αγωγός θα δώσει «νέα πνοή» στην υποψήφια για ένταξη στην Ευρώπη Τουρκία. Τέλος, στην προσπάθειά του να αποφύγει την αντιπαράθεση με τη Μόσχα, πρόσθεσε ότι η Ρωσία, το Ιράν και το Κατάρ θα μπορούσαν επίσης, εάν το επιθυμούσαν, να συμμετάσχουν στο σχέδιο αγωγού φυσικού αερίου που θα μεταφέρει αέριο από το Αζερμπαϊτζάν, το Τουρκμενιστάν, την Αίγυπτο, τη Συρία και το Ιράκ στην Ευρώπη. Από τη μεριά του ο πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Χοσέ Μανουέλ Μπαρόζο, γεμάτος αισιοδοξία, δήλωσε ότι το σχέδιο αποτελεί την αρχή μιας εποικοδομητικής περιόδου συνεργασίας μεταξύ ΕΕ και Τουρκίας, η οποία ενδέχεται να φέρει μαζί της άλλες, μεγαλύτερες επιτυχίες.
Η πραγματοποίηση του αγωγού, που η σύλληψή του ανάγεται στις αρχές της τρίτης χιλιετηρίας, αποτελεί σχέδιο στρατηγικής σημασίας για την ενωμένη Ευρώπη, καθώς με αυτόν τον τρόπο οι Βρυξέλλες επιδιώκουν να θέσουν φραγμό στην εξάρτησή τους σε υδρογονάνθρακες από τη Μόσχα, η οποία αποτελεί, ως αυτήν τη στιγμή, τον σημαντικότερο ενεργειακό εταίρο τους. Στην προσπάθεια των Ευρωπαίων να ανεξαρτητοποιηθούν από τη Ρωσία είναι αρωγός και η Ουάσινγκτον, η οποία παρέχει την απαραίτητη πολιτική στήριξη.
Η υπογραφή της διακρατικής συμφωνίας είναι επίσης ιδιαίτερης σημασίας για την Τουρκία, καθώς η Άγκυρα βλέπει εκ των πραγμάτων να αναβαθμίζεται η θέση της σε στρατηγικό εταίρο της ΕΕ στον κρίσιμο τομέα της ενέργειας. Η εξέλιξη αυτή, όταν ολοκληρωθεί το σχέδιο της κατασκευής του αγωγού, θα είναι περισσότερο ορατή, καθώς θα επιτρέψει στην Άγκυρα να έχει σημαντικό λόγο στις ευρωπαϊκές υποθέσεις. Ο αγωγός θα ξεκινάει από το Ερζερούμ -τη βυζαντινή Θεοδοσιούπολη- της ανατολικής Τουρκίας, όπου θα συνδέεται με τους αγωγούς φυσικού αερίου Ταμπρίζ - Άγκυρας (Ιρανοτουρκικός) και Μπακού - Τιφλίδας - Ερζερούμ και θα καταλήγει στην αυστριακή πόλη Μπάουμγκαρτεν. Τα 2.000 χιλιόμετρα του αγωγού που θα διασχίζουν τα εδάφη της Τουρκίας θα αποτελέσουν τον ιδανικότερο ίσως μοχλό πίεσης προς τα δυτικοευρωπαϊκά κέντρα εξουσίας, που διατηρούν τις επιφυλάξεις τους μπροστά στο ενδεχόμενο της τουρκικής ένταξης στην ΕΕ. Στην περίπτωση που η Άγκυρα κάνει μελλοντικά χρήση του προνομίου της να ελέγχει τη ροή του αγωγού προς την Ευρώπη κατά το δοκούν, ενδεχόμενο που δεν θα πρέπει να αποκλείεται, για την επίτευξη πολιτικών, οικονομικών κ.ά. στόχων, τότε αναρωτιέται εύλογα κανείς ποιο είναι το όφελος από αυτήν την υπόθεση; Η Γαλλία, άλλωστε, είναι η πρώτη χώρα που γεύτηκε την πικρή εμπειρία του αποκλεισμού από την κοινοπραξία μετά την πεισματική άρνηση της Άγκυρας, πιθανόν ως ένδειξη δυσαρέσκειας για την αρνητική στάση του γάλλου Προέδρου έναντι της τουρκικής υποψηφιότητας ένταξης στην Ευρώπη. Εξάλλου, κυκλοφόρησε ευρέως η φήμη, κυρίως στον ευρωπαϊκό Τύπο, ότι η Άγκυρα, παρά τις διαψεύσεις της τουρκικής πλευράς, απαίτησε να έχει το 15% του φυσικού αερίου που θα διέλθει από τον αγωγό για εγχώρια κατανάλωση και το οποίο θα υπόκειται σε ειδικές μειωμένες τιμές, απαίτηση που προφανώς δεν είδαν με καλό μάτι οι Ευρωπαίοι. Ας σημειωθεί, βέβαια, ότι, μεσούσης της παγκόσμιας οικονομικής κρίσης, θα επενδυθούν τουλάχιστον 5 δισ. ευρώ στην Τουρκία για την κατασκευή του τουρκικού τμήματος του αγωγού, καθώς επίσης η Άγκυρα θα έχει πρόσθετο εισόδημα από τους φόρους που θα συλλέγει από το διερχόμενο αέριο, το οποίο θα καταναλώνουν τα ευρωπαϊκά νοικοκυριά!
Η σύγχρονη πολιτική ιστορία μάς διδάσκει ότι η Άγκυρα ξέρει να εκμεταλλεύεται πάντα τη γεωγραφική της θέση -χαρακτηριστική είναι η αμφίρροπη στάση που τήρησε κατά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο, αλλά και η άρνηση το 2003 να επιτρέψει τη διέλευση αμερικανικών στρατιωτικών δυνάμεων από τα εδάφη της κατά την επέμβαση στο Ιράκ- για να αποκομίσει πολιτικά και οικονομικά οφέλη. Με την υλοποίηση του αγωγού, ελλοχεύει ο κίνδυνος να ισχυροποιηθεί υπέρμετρα η διαπραγματευτική ικανότητα της Άγκυρας έναντι των Ευρωπαίων, γεγονός που θα έχει σοβαρότατες συνέπειες και στα εθνικά μας θέματα, αρχής γενομένης με το Κυπριακό, όπου δρομολογήθηκε ήδη ένα νέο «Σχέδιο Ανάν», τη στιγμή μάλιστα που η Λευκωσία πιέζει απεγνωσμένα για την εφαρμογή του Πρωτοκόλλου της Άγκυρας.

K. Βοσπορίτης, ο νεώτερος

Read more...

Απορρίπτει η Άγκυρα τις πρωτοβουλίες Οτσαλάν

Την άμεση αντίδραση της Άγκυρας προκάλεσε η είδηση ότι τον ερχόμενο μήνα ο αρχηγός των κούρδων ανταρτών Αμπντουλάχ Οτσαλάν πρόκειται να παρουσιάσει ειρηνευτικό σχέδιο με στόχο να τερματιστεί η κουρδική εξέγερση στη νοτιοανατολική Τουρκία.
«Η Τουρκία θα αναπτύξει λύσεις (...) η ίδια. Οι χώροι όπου συζητούνται τα ζητήματα αυτά είναι γνωστοί, είναι το υπουργικό συμβούλιο και το συμβούλιο εθνικής ασφαλείας», δήλωσε ο Τούρκος υπουργός Εξωτερικών Αχμέτ Νταβούτογλου, σύμφωνα με τον σημερινό τουρκικό Τύπο.

«Δεν πρέπει να αναζητήσουμε άλλες πλατφόρμες», πρόσθεσε απαντώντας σε ερώτηση σε σχέση με τις ενδεχόμενες επιπτώσεις των προτάσεων, που θα διατυπωθούν από τον αρχηγό του Εργατικού Κόμματος του Κουρδιστάν (PKK), στις προσπάθειες της Άγκυρας για μια διευθέτηση της σύγκρουσης.
Την περασμένη εβδομάδα, το PKK ανακοίνωσε ότι ο Οτσαλάν, ο οποίος εκτίει ποινή ισόβιας κάθειρξης σ' ένα νησί - φυλακή στη βορειοδυτική Τουρκία, θα ανακοινώσει τον Αύγουστο έναν «οδικό χάρτη για μια δημοκρατική λύση».
Οι αντάρτες παρέτειναν επίσης ως την 1η Σεπτεμβρίου μια μονομερή κατάπαυση του πυρός ώστε να ανοίξουν το δρόμο για τις προτάσεις του αρχηγού τους.
Πηγές: ΑΠΕ-ΜΠΕ, Γαλλικό Πρακτορείο

Read more...

Τουρκία: Θα πάρει ή όχι τα κεφάλαια του ΔΝΤ;

Παρά τις υπεραισιόδοξες εξαγγελίες του Ταγίπ Ερντογάν, η παγκόσμια κρίση όχι μόνο δεν «προσπέρασε την Τουρκία», αλλά την ανέδειξε και μεταξύ των μεγαλύτερων θυμάτων της διεθνούς ύφεσης. Το γεγονός αυτό επιβεβαιώνουν τα πρόσφατα οικονομικά στοιχεία που υποδηλώνουν συρρίκνωση του ΑΕΠ με πρωτοφανή ρυθμό 13,8%, ενώ για το τρέχον έτος, το ΔΝΤ εκτιμά συρρίκνωση της τουρκικής οικονομίας κατά 5,1%.

Το βάρος της εξόδου από την κρίση πέφτει στους ώμους του υπουργού Οικονομικών, Αλή Μπαμπακάν, και του πρωθυπουργού, Ταγίπ Ερντογάν, ο οποίος δήλωνε υπεράνω πάσης αρωγής από το ΔΝΤ. Αντίθετη άποψη έχει ο σημερινός υπουργός Οικονομικών, ο οποίος τάσσεται υπέρ του δανεισμού από το ΔΝΤ, τον οποίο θεωρεί απαραίτητο για τη διατήρηση της εμπιστοσύνης των ξένων επενδυτών στην οικονομία της χώρας. Σύμφωνα με τους τραπεζίτες, στα «σκαριά» βρίσκεται 18μηνη διευκόλυνση ύψους 13 δισ. δολαρίων, παρότι πολλοί εκτιμούν ότι η Τουρκία χρειάζεται τουλάχιστον 20 δισ. δολάρια για να εξυπηρετήσει το χρέος της.
Το κύριο αγκάθι στις διαπραγματεύσεις είναι η απροθυμία του Τ. Ερντογάν να ικανοποιήσει τις οικονομικές απαιτήσεις του ΔΝΤ. Σε αυτές περιλαμβάνεται η βελτίωση της είσπραξης φόρων μέσω της ενοποίησης των διαφορετικών υπηρεσιών σε ένα φορέα. Το ΔΝΤ ζητά, επίσης, την υιοθέτηση οικονομικών κανονισμών για ανεξάρτητη παρακολούθηση των δημόσιων οικονομικών, καθώς και μείωση των κεφαλαίων που κατευθύνονται στην τοπική αυτοδιοίκηση και συχνά χρησιμοποιούνται για την εξαγορά ψήφων.
Παρά τα τελευταία απογοητευτικά οικονομικά στοιχεία, πολλοί οικονομολόγοι υποστηρίζουν ότι η οικονομία της Τουρκίας είναι αρκετά ισχυρή για να επιβιώσει χωρίς τη συνδρομή του ΔΝΤ. Σε μια πρόσφατη πρόβλεψή της, η Merrill Lynch εκτιμά μέση αύξηση του ΑΕΠ κατά 4,5% το διάστημα 2010-2019, ποσοστό που μπορεί να φτάσει το 5,5% σε περίπτωση ελεγχόμενου πληθωρισμού.
Πηγή: Economist-Ναυτεμπορική

Read more...

Νταβούτογλου: Τελευταία ευκαιρία οι συνομιλίες Χριστόφια - Ταλάτ

Τελευταία ευκαιρία για τον τερματισμό της διαίρεσης στην Κύπρο χαρακτήρισε ο υπουργός Εξωτερικών της Τουρκίας, Αχμέτ Νταβούτογλου τις συνομιλίες Χριστόφια - Ταλάτ.
«Είτε θα αλλάξει το καθεστώς στην Κύπρο, πράγμα που επιθυμούμε, είτε θα αναγκαστούμε όλοι να σκεφτούμε εναλλακτικές λύσεις», σημείωσε ο κ. Νταβούτογλου, προσθέτοντας ότι οι εναλλακτικές αυτές λύσεις δεν θα είναι δυνατόν να επιλύσουν το πρόβλημα εντελώς, αλλά η Τουρκία δεν μπορεί να αποδεχτεί άλλο τους «άδικους», όπως τους χαρακτήρισε, αποκλεισμούς που έχουν επιβληθεί στους Τουρκοκυπρίους.

Τις δηλώσεις αυτές φέρεται να έκανε ο κ. Νταβούτγλου σε ομάδα δημοσιογράφων που εκπροσωπούν τα κυριότερα μέσα ενημέρωσης στην Τουρκία στο πλαίσιο εφ’ όλης της ύλης ενημέρωσης για την εξωτερική πολιτική της Τουρκίας.
Ο κ. Νταβούτογλου, αναφερόμενος στην επιβράδυνση της ενταξιακής διαδικασίας της Τουρκίας, είπε ότι η ΕΕ και το Κυπριακό αποτελούν την κατ’ εξοχήν προτεραιότητα στην ατζέντα της εξωτερικής πολιτικής της χώρας του και επεσήμανε ότι οι σχέσεις με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή βαίνουν καλώς.
«Αντιλαμβάνονται το νέο ρυθμό μεταρρυθμίσεων που έχουμε υιοθετήσει,» είπε και εξέφρασε την ελπίδα ότι οι σχέσεις Τουρκίας και Ε.Ε. θα αναπτυχθούν τον επόμενο ενάμιση χρόνο επειδή τρεις χώρες-μέλη της ΕΕ, η Σουηδία, η Ισπανία και το Βέλγιο, είναι υπέρ της Τουρκίας και πρόκειται να αναλάβουν την προεδρία της ΕΕ αυτό το διάστημα.
Αναφερόμενος στις επερχόμενες εκλογές στο Ιράκ, ο κ. Νταβούτογλου είπε ότι θα αποτελέσουν κρίσιμο τεστ για ολόκληρη την περιοχή και εξέφρασε την ελπίδα το κοινοβούλιο που θα προκύψει να είναι αντιπροσωπευτικών όλων των εθνικών και θρησκευτικών ομάδων του Ιράκ.
Σχετικά με τις σχέσεις της Τουρκίας με τη Ρωσία, ο κ. Νταβουτογλου είπε ότι η χώρα του δεν βλέπει τη Ρωσία με ανταγωνιστικό τρόπο, αλλά ως ένα σημαντικό γείτονα με τον οποίο η Τουρκία διατηρεί εμπορικές σχέσεις που ανέρχονται σε 38 δισ. δολάρια. «Το γεγονός ότι βελτιώνουμε τις σχέσεις μας με την ΕΕ δεν σημαίνει ότι εξασθενίζουν οι δεσμοί μας με τη Ρωσία,» παρατήρησε και πρόσθεσε ότι η αναμενόμενη επίσκεψη του Ρώσου Πρωθυπουργού Βλαντιμίρ Πούτιν θα έχει μεγάλη σημασία για τις τουρκορωσικές σχέσεις.
Ο κ. Νταβούτγλου περιέγραψε τις νέες παραμέτρους της τουρκικής εξωτερικής πολιτικής, από μια πολιτική μηδενικών προβλημάτων στις σχέσεις της χώρας του με τον υπόλοιπο κόσμο σε μια πολιτική μέγιστης συνεργασίας, με στόχο την αύξηση της ευημερίας και των ωφελημάτων για όλους σε ένα ενοποιημένο κόσμο.
Πηγή: ΚΥΠΕ - ΝΑΥΤΕΜΠΟΡΙΚΗ

Read more...

Ο «χάρτης» των Κούρδων

ΑΜΠΝΤΟΥΛΛΑΧ ΟΤΖΑΛΑΝ: Η ΠΡΟΑΝΑΓΓΕΛΘΕΙΣΑ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗ ΤΟΥ ΣΗΜΑΝΕ «ΣΥΝΑΓΕΡΜΟ» ΣΤΗΝ ΤΟΥΡΚΙΑ
Του ΑΡΗ ΑΜΠΑΤΖΗ
Διπλωματική επίθεση προς τους ανατολικούς της γείτονες ξεκινά η Τουρκία για διαμόρφωση συνθηκών αντιμετώπισης του κουρδικού ζητήματος, τη στιγμή που έχει ήδη δημιουργηθεί στην Τουρκία κλίμα αναμονής για παρέμβαση της κουρδικής πλευράς, με αφορμή τον «χάρτη διαδρομής» που αναμένεται να ανακοινώσει στα μέσα Αυγούστου, από τη φυλακή, ο αρχηγός του ΡΚΚ Αμπντουλάχ Οτζαλάν.

Οι δικηγόροι του Οτζαλάν έχουν ξεκινήσει επαφές με το χώρο των ΜΜΕ. Ενα πρώτο αποτέλεσμα ήταν το άρθρο που έγραψε το περασμένο Σάββατο ο διευθυντής της «Χουριέτ», ο οποίος υπογράμμισε ότι ο «χάρτης» του Οτζαλάν θα περιλαμβάνει έναν απολογισμό της μη επίλυσης του κουρδικού προβλήματος, μια αναφορά περί ανάγκης στρατηγικών σχέσεων της Τουρκίας με τους Κούρδους του Ιράκ και της Συρίας, εισήγηση για μέτρα που πρέπει να ληφθούν και τέλος προτάσεις για τον αφοπλισμό των αντρών του ΡΚΚ και την παράλληλη αμνηστία.

Οι προτάσεις Οτζαλάν
Υπέρ των προτάσεων που θα διατυπώσει ο Οτζαλάν τάχθηκε χθες και το φιλοκουρδικό Κόμμα Δημοκρατικής Τουρκίας. Σε ανακοίνωση που εκδόθηκε μετά τη συνεδρίαση της Κεντρικής Επιτροπής, υπογραμμίστηκε ότι ο «χάρτης» που θα ανακοινώσει μέσω των δικηγόρων του ο Οτζαλάν «θα είναι πολύ σημαντική συμβολή στη διαδικασία της λύσης». Στην ανακοίνωση τονίστηκε επίσης ότι «εάν υπάρχει διάθεση για θετικά βήματα και προκειμένου να υλοποιηθούν τα βήματα αυτά, θα πρέπει να ληφθεί υπόψη η επιρροή του Οτζαλάν στο λαό και στην οργάνωση (ΡΚΚ), να αξιοποιηθούν οι απόψεις του και να γίνει αποδεκτός ως συνομιλητής».
Εδώ και καιρό η Αγκυρα, ιδιαίτερα διά στόματος του προέδρου Αμπντουλάχ Γκιουλ, κάνει λόγο για βήματα που θα γίνουν στο Κουρδικό. Ωστόσο, ένα από τα βασικά στερεότυπα της Αγκυρας είναι το «δεν συνομιλούμε με τρομοκράτες».
Προς το παρόν η Αγκυρα ετοιμάζεται για ένα άνοιγμα προς το Ιράκ και τη Συρία. Σήμερα αναχωρεί για τη Δαμασκό ο πρωθυπουργός Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν. Τον Αύγουστο θα επισκεφθεί το Ιράκ ο υπουργός Εξωτερικών Αχμέτ Νταβούτογλου, ενώ τον Οκτώβριο θα πάει στο Ιράκ και ο Ερντογάν.

Νταβούτογλου για ΡΚΚ
Ο Νταβούτογλου, αναφερόμενος στα περί επικείμενων προτάσεων Οτζαλάν και απαντώντας στην ερώτηση αν αυτός εντάσσεται στη διαδικασία της λύσης, απάντησε αρνητικά και τόνισε ότι «η Τουρκία θα βρει τη λύση με τη δική της βούληση. Υπάρχουν κανόνες για τους χώρους στους οποίους εξετάζονται τα ζητήματα. Υπάρχει το Υπουργικό Συμβούλιο και το Συμβούλιο Εθνικής Ασφάλειας. Δεν πρέπει να αναζητούμε άλλα φόρα». Ο Νταβούτογλου ερωτηθείς για τη συνεργασία με το Ιράκ στο θέμα του ΡΚΚ είπε ότι «το θέμα είναι να εκλείψουν οι λόγοι για τις θερμές επαφές με το ΡΚΚ στο έδαφος του Ιράκ». Με άλλα λόγια, η Αγκυρα θα θέσει για άλλη μια φορά θέμα ΡΚΚ στο Ιράκ. *
ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑ

Read more...